ForumSitesi
Geri git   ForumSitesi > Eğitim-Öğretim > Dersler > Coğrafya

Toprak Oluşumu, Çeşitleri ve Özellikleri konusu , DOĞADA ÜÇ UNSUR TOPRAK (TOPRAK OLUŞUMU VE ÖZELLİKLERİ ÇEŞİTLERİ) TOPRAK Toprak, içerisinde organik ve mineral maddelerle, su ve hava bulunduran, ana kayanın fiziksel ve kimya­sal çözülmesiyle oluşan, yeryüzünü saran örtü ..
Konu Bilgileri
Kısayollar
Konu Basligi Toprak Oluşumu, Çeşitleri ve Özellikleri
Cevaplar
0
Sonraki Konu
Sonraki Konu
Görüntüleyenler
 
Görüntüleme
555
Önceki Konu
Önceki Konu
Yeni Konu aç Cevapla
Paylaş Seçenekler Stil
Alt 05-02-2013, 21:10 #1
Administrator
 yolcu - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik Tarihi: 07-10-06
Üye No: 3
Yaş: 53
Mesajlar: 34.775
Konular: 24557
Mesleği: İşletme - Muhasebe - Maliye ve Yöneticilik
Tecrübe Puanı: 100
Rep Puanı : 51478
Aldığı Teşekkür: 372
Ettiği Teşekkür: 88
Standart Toprak Oluşumu, Çeşitleri ve Özellikleri

Tüm filmli fotoğraf makinesi fırsatları için tıklayın !

Tüm online kadın giyim fırsatları için tıklayın !

Toprak Oluşumu, Çeşitleri ve Özellikleri
DOĞADA ÜÇ UNSURTOPRAK
(TOPRAK OLUŞUMU VE ÖZELLİKLERİ ÇEŞİTLERİ)
TOPRAK

Toprak, içerisinde organik ve mineral maddelerle, su ve hava bulunduran, ana kayanın fiziksel ve kimya­sal çözülmesiyle oluşan, yeryüzünü saran örtü taba­kasıdır. Toprak oluşumu için ana kayanın çözülmesi gerekir.

Ana kaya üç şekilde çözülür.
Fiziksel (mekanik) çözülme
Kimyasal çözülme
Biyolojik çözülme


Click the image to open in full size.

1. Fiziksel Çözülme

Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkından dolayı ısınma ve soğuma sonucunda taşların içinde bulunan mineraller sürekli genleşip büzülerek zaman­la birbirinden ayrılır. Böylece taşlar ufalanır. Bu tür çözülme kurak ve yarı kurak bölgelerde daha fazla görülür. Bu tür alanlarda toprak oluşumu uzun zaman alır.
Dünya'da fiziksel çözülmenin en fazla olduğu yer günlük sıcaklık farkının fazla olduğu çöllerdir.


Click the image to open in full size.

2. Kimyasal Çözülme

Suyun bol olduğu nemli iklim bölgelerinde görü­len çözülmedir. Taşların bünyesinde bulunan ve suda çözülebilen maddelerin taştan ayrılmasıyla meydana gelir.
Kimyasal ayrışma Dünya'da en fazla nemin ve sıcaklığın yüksek olduğu Ekvatoral kuşakta görülür.

3. Biyolojik (Organik) Çözülme
Genellikle bitki köklerinin taş çatlaklarına sokul­ması ve büyürken çatlağı genişletmesi şeklinde olu­şan çözülmedir.

TOPRAK OLUŞUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1. İklim
Toprak oluşumunda en önemli faktördür. Fiziksel ve kimyasal ayrışma iklim etkisiyle olur. Topraktaki humus miktarıda iklime bağlıdır. Bitki örtüsünün gür olduğu yerlerde humus fazla, kuraklığın fazla olduğu alanlarda bitki örtüsü cılız olduğundan humus az olur.
Aşırı yağış alan yerlerde topraktaki humusun bir kısmı taşındığı için humus bakımından fakir olur.

2. Ana kayanın etkisi
Toprak oluşumunda ana kayanın yapısı büyük önem taşır. Ana kayanın direnci çözülmede etkili olur. Sert kayaçların ayrışması daha zordur. Ana kayanın cinsi ve bileşimi oluşan toprağın kireçli, killi, kumlu fosforlu veya milli olmasını etkiler.

3. Yerşekilleri
Eğim, yükselti ve bakı olarak değerlendirebiliriz. Eğimli arazilerde oluşan toprak, yerçekiminin de etkisiyle eğim doğrultusunda hareket edeceğinden toprak oluşu­mu zorlaşır.
Yükseklere doğru çıkıldıkça sıcaklık azalır. Sıcaklı­ğın azalması ayrışmayı etkileyeceğinden toprak oluşu­mu güçleşir.
Bakı, dağların güneşe dönük yamaçlarıdır. Bakı, sıcaklık ve bitki örtüsünü etkilediği için toprak tiplerinin oluşumunda büyük rol oynar.
Bakı etkisiyle aynı dağın farklı yamaçların da sıcaklık ve nemlilik farkı olacağından, farklı özelliklere sahip topraklara rastlanabilir.


4. Zaman
Ana kayanın çözülmesi, çözünen kayaçların üze­rinde bitkilerin oluşması, toprak yüzeyindeki organik maddelerin parçalanarak humusa dönüşmesi çok uzun yıllar sürer. Ayrıca toprakların bütün katlarıyla oluşabilmesi zamana bağlıdır. 1 cm'lik toprağın oluşa­bilmesi için en az 100 - 150 yıl geçmesi gerekir.

5. Canlılar ve Bitki Örtüsü
Bitki örtüsünün gür olduğu yerlerde topraktaki or­ganik çözülme hızlanır. Bitkiler yaprak, dal, meyve ve tohumlarının toprağa karışması ile topraktaki humus miktarı artar, humuslu toprak verimli topraktır.
Toprak oluşumunu etkileyen faktörler her yerde farklılık gösterir. Bu da çok çeşitli toprak tiplerinin oluşumuna neden olur.

TOPRAK HORİZONLARI
Click the image to open in full size.
A HORIZONU
B HORIZONU
C HORIZONU
D HORIZONU

A Horizonu
Toprağın en üst katmanıdır. Bu katman güneş, su ve rüzgarın etkisi ile iyice ayrışmıştır. Canlı kalıntılarının toprağa karışması nedeniyle organik madde ve humus bakımından zengindir. Genellikle koyu renklidir.

B Horizonu

Mineral maddelerin biriktiği katmandır. A horizo­nunundan sızan tuz, kireç, kil gibi maddeler bu katta bulunur. Genellikle kahverengidir.

C Horizonu
Ana kayanın iri parçalarından oluşan katmandır. C horizonu altında ana kaya bulunduğundan altındaki ana kayanın özelliklerini yansıtır.

D Horizonu
Ana kayanın bulunduğu katmandır. Bu katman­daki ana kaya parçalanmamış haldedir.

TOPRAK TÜRLERİ
Click the image to open in full size.

A) ZONAL (YERLİ) TOPRAKLAR
Ana kayanın bulunduğu yerde çözülmesiyle olu­şan topraklardır. Bu nedenle zonal topraklara yerli topraklar da denir. Bu tür toprakların özellikleri ana- kayanın cinsine ve çevrede etkili olan iklim özellikle­rine bağlıdır. Zonal topraklar taşlı, kireçli, kumlu, hu­muslu olabilirler. Bu tür topraklarda genelde A, B, C D horizonları belirgindir.

Zonal toprak türleri şunlardır:

1. Laterit Topraklar
Click the image to open in full size.
Sıcaklığın ve yağışın yüksek olduğu Ekvatoral bölgede görülen topraklardır. Laterit topraklar kimya­sal çözülme sonucu oluşmuştur. Ekvatoral bölgede bitki örtüsü sık olduğundan bu topraklar humus bakı­mından zengindir. Ancak aşırı yağışlar sonucu topra­ğın yüzeyindeki humus süpürülür ve böylece toprağın verimi azalır.

2. Kahverengi Orman Toprakları



Orta kuşakta nemli iklim bölgelerinde görülen topraklardır. Humus bakımından zengin, verimli top­raklardır. Aşırı yıkanma yoktur. Genelde koyu renkli­dirler.

Click the image to open in full size.

3. Terra - Rossalar (Kırmızı)Topraklar
Click the image to open in full size.
Akdeniz iklim bölgesine ait topraklardır. İçindeki demir oksit oranın fazlalığından dolayı kırmızı renk­tedir. Kalkerli kayaçların üzerinde oluştuğundan kireç oranı yüksektir. Bu nedenle verimlilik düşüktür.


4. Podzol Topraklar
Soğuk ve nemli iklim bölgelerinin topraklarıdır. Genellikle iğne yapraklı ağaçların altında oluşurlar. Topraktaki aşırı yıkanma nedeniyle humus oranı az­dır. Açık renkli olan bu topraklardan fazla verim alına­maz.

5. Tundra Toprakları
Click the image to open in full size.
Kutupaltı iklimi de denilen tundra iklim tipine ait olan topraklardır. Kutuplara yakın alanlarda görüldü­ğünden yılın büyük bölümünde toprak donmuş halde­dir. Yaz mevsiminde sıcaklığın yükselmesiyle beraber eriyen karlar toprağa karışır ve bataklığa benzeyen alanlar oluşur. Bundan dolayı bu topraklar üzerinde tarım yapma olanağı bulunmamaktadır.

6. Çernezyom (Kara Topraklar)
Click the image to open in full size.

Yazları yağışlı olan sert karasal iklim bölgelerinde görülen topraklardır. Yıkanma fazla olmadığı için hu­mus bakımından zengin olan bu topraklar Dünya'nın en verimli topraklarıdır. Humus oranının fazla olması renginin koyu olmasına neden olmuştur.

7. Çöl Toprakları

Click the image to open in full size.

Çöl bölgelerinde görülen topraklardır. Yağışlar yok denecek kadar az olduğundan topraktaki kireç ve tuz miktarı fazladır. Mekanik çözülme sonucu oluşan bu topraklar tarıma elverişsizdir.

8. Kahverengi ve Kestane Renkli Step Topraklar

Click the image to open in full size.

Orta kuşakta step ikliminin (karasal) görüldüğü alanlarda oluşan topraklardır. Yağış miktarı az olduğu için tuz ve kireç bakımından zengindir. Humus oranı az verimsiz olan bu topraklarda sulama yapıldığı tak­dirde tahıl tarımı yapılabilir.

B) İNTERZONAL TOPRAKLAR
İnterzonal topraklar ana kayanın ve yerşekillerin etkisiyle oluşmuş topraklardır. Topraktaki tüm hori­zonlar gelişmemiştir. Genellikle A ve C horizonlarına sahiptirler.
1. Halomorfik Topraklar

Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde aşırı bu­harlaşma sonucunda suyun içindeki tuz ve karbonat gibi maddelerin toprağın yüzeyinde birikmesiyle olu­şan topraklardır. Tuzlu ve alkali topraklar olmak üzere ikiye ayrılır.

2. Hidromorfik Topraklar
Taban su seviyesinin yüksek olduğu veya batak­lık alanlarda görülen verimsiz topraklardır.

3. Kalsimorfik Topraklar

a) Vertisoller
Eski göl tabanlarındaki kireçli alanlar üzerinde oluşmuş topraklardır. Bu tür topraklarda kurak dö­nemlerde oluşan çatlaklara topraklar birikir, yağışlı mevsimde toprağın şişmesiyle çatlaklarda biriken top­rakların tekrar yüzeye çıktığı görülür. Bu nedenle bu topraklara dönen topraklar da denir.

Click the image to open in full size.

b) Rendzinallar
Yumuşak kireç taşları üzerinde oluşan topraklar­dır. Alt kesimlerinde kireç miktarı fazladır. Koyu renkli topraklardır.

C) AZONAL (TAŞINMIŞ) TOPRAKLAR

Dış kuvvetlerin aşındırıp taşıdığı malzemelerin çukur alanlarda birikmesi sonucu oluşan topraklardır. Değişik iklim bölgelerinden gelen materyallerin birik­mesi ile oluştuklarından organik kalıntı ve humus mik­tarı fazladır. Bu nedenle verimli topraklardır.

1. Alüvyal Topraklar

Click the image to open in full size.

Akarsuların taşıdıkları malzemeleri biriktirmesiyle oluşan topraklardır. Bu tür topraklara genellikle delta ovalarında rastlanır. Alüvyal topraklar geçirgen ve ko­lay işlenebilen topraklardır. Bu nedenle verimleri yük­sektir.

2. Lös Toprakları

Click the image to open in full size.

Kurak bölgelerde rüzgarların taşıdıkları malzeme­leri biriktirmesi sonucu oluşan topraklardır. İnce taneli olan bu topraklar, mineral bakımından zengindir.

3. Moren Topraklar

Click the image to open in full size.

Buzulların taşıyıp biriktirdiği topraklardır. Yüksek enlemlerde ve yüksek dağlarda görülürler. Mineral­ce zengin olmasına rağmen sıcaklığın düşük olduğu alanlarda görüldüklerinden tarıma elverişli değildirler.

4. Kolüvyal Topraklar

Click the image to open in full size.

Eğimli yamaçlardan aşınan materyalin dağın eteklerinde birikmesiyle oluşan topraklardır. Dağlık bölgelerde yaygın olarak görülür.

5. Litosoller

Click the image to open in full size.

Kolüvyal topraklar yamaçtan inen ince taneli ma­teryalin birikmesiyle oluşurken geride iri taneli malze­meler kalır. Bu iri malzemelerin oluşturduğu topraklara litosoller denir. Taşlı topraklardır.

6. Regosoller

Click the image to open in full size.

Volkanlardan çıkan kum boyutundaki malzeme­ler üzerinde oluşan topraklardır.Humus bakımından fakirdirler ve verimleri düşüktür.
Toprak oluşumunda etkili olan faktörlerin karşılıklı etkileşimi, toprak tiplerini ve dağılışını anlamaya yardımcı olur.
Podzollaşma, lateritleşme, kalsifikas-yon, çoraklaşma ve gleyleşme gibi süreçler toprak rejimini oluşturur.

Podzollaşma:Topraktaki yıkanma olayıdır. Daha çok soğuk ve nemli iklim bölgelerinde görülür.

Lateritleşme: Sıcaklık ve yağışın etkisiyle çözülmelere bağlı olarak oluşur. Tropikal iklim bölgelerindeki topraklarda görülür.

Kalsifikasyon: Yetersiz yağışlardan dolayı toprakta kalsiyum birikmesine denir. Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde görülür.

Çoraklaşma: Vadi ve havza tabanlarında ye-terli akışın olmamasına bağlı olarak meydana gelir. Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde görülür.

Gleyleşme: Taban su seviyesinin yüksek olu-ğu alanlarda su fazlalığından dolayı toprakta oksijen eksikliği sonucu oluşur. Toprağın asitli olmasına yol açar.
yolcu isimli Üye şuanda  online konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Reklam
Cevapla

Etiket
Çeşit, dünya, kaya, Özellik, toprak, toprak oluşumu, yaşam, ziraat
Seçenekler
Stil


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Köpek Çeşitleri ve Özellikleri yolcu Hayvanlar Alemi 0 02-18-2010 12:22
Mineral Çeşitleri ve ÖZellikleri yolcu Coğrafya 5 02-28-2009 19:35
Karışım ÇeşitLeri - Karışımın ÖzeLLikLeri Nedir? EcRiN Kimya 0 12-28-2008 02:33
ToprakLarın SınıfLandırıLması ve Toprak ÇeşitLeri EcRiN Coğrafya 0 09-19-2008 08:17
Kar ve Dolu Oluşumu yolcu Coğrafya 0 03-14-2008 14:14

Forum Yasal Uyarı
Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1

Kuruluş : 08.10.2006
ForumSitesi.net Her Hakkı Saklıdır
Site ekle|Dizi film|Birseyler.de|vBulletin-Turko|

Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay almadan anında siteye yazabilmektedir.5651 sayılı yasaya göre bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir.5651 sayılı yasaya göre sitemiz mesajları kontrolle yükümlü olmayıp,şikayetlerinizi Burdaki Formu Doldurarak bize iletebilirsiniz.Not:Konu acil ise GÖLGE'ye forum üzerinden özel msj atınız. Mailimiz belli aralıklarla takip edilmektedir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317